Κοινοποιησεις

Της Κάρυ Γκλεζάκου

Η κορυφαία ποιήτρια που έγραψε το αριστουργηματικό `Ρέκβιεμ`, που παρά την καταδίκη της στη σιωπή από το σοβιετικό καθεστώς, δεν εγκατέλειψε ποτέ τη χώρα της που τόσο αγάπησε..

“Κι εσύ νόμισες πως ήμουν από κείνες

που εύκολα κάποιοι ξεχνούν,

πως να πεθαίνω με λυγμούς και μ’ οδύνες

σ’ αλόγου από κάτω τις οπλές θα με δουν.

Ή πως μάγισσες θα τρέξω να βρω

σε νερό τα μαντζούνια να βάλουν

να σου δώσουν για δώρο φρικτό

μυρωδάτο μαντίλι θανάτου.

Την κατάρα μου να ‘χεις λοιπόν.
Ούτε βόγκο, ούτε βλέμμα

της καρδιάς σου την πέτρα ν’ αγγίξω,

μόνο όρκο στων αγγέλων τον κήπο,

στων θαυμάτων την εικόνα θα παίρνω

και στη φλόγα της νύχτας μαζί σου

πως ξανά την ψυχή μου σε σένα δεν φέρνω.”


Είναι οι στίχοι της γυναίκας που οι φίλοι της, την είπαν “μοιρολογήτρα μούσα”.
Παιδί της προεπαναστατικής Ρωσίας, η Άννα Αντρέγεβνα Γκορένκο, θα μείνει γνωστή με το ψευδώνυμο  Άννα Αχμάτοβα.
Μπορεί να καταδικάστηκε στη σιωπή από το σοβιετικό καθεστώς, ωστόσο η χαρισματική ποιήτρια, ποτέ δεν επέλεξε να εγκαταλείψει τη χώρα της, ενώ δε σταμάτησε να εκφράζει με την ποίησή της τη συντριβή, το βουβό λυγμό της γυναίκας μπροστά στην εγκατάλειψη, στην απώλεια του γιου, του εραστή.
Η Αχμάτοβα, γνώρισε και την αποδοχή και την επιτυχία.
Πολλά από τα ποιήματα της πρώτης και της δεύτερης ποιητικής της συλλογής, άφηναν υπαινιγμούς για μέρη της Πετρούπολης και του Τσαρκόϊ Σελό, τα οποία και είχαν στενή σύνδεση με την προσωπική της ζωή.
Άλλα ποιήματα υμνούσαν τον έρωτα: έρωτας δίχως ανταπόδοση, απογοήτευση, πεσιμισμός, και πάθος, πάθος για τη σαρκική αγάπη.
Αυτό οδήγησε τον κριτικό Μπόρις Άϊκενμπαουμ να χαρακτηρίσει την Αχμάτοβα «μισή-καλόγρια, μισή-πόρνη», χαρακτηρισμός, ο οποίος βέβαια χρησιμοποιήθηκε ευρύτατα για να κατηγορηθεί αργότερα από τους ηγέτες του Σοβιέτ και να ζήσει μια ζωή υπό διωγμό και αμφισβήτηση της καλλιτεχνικής της αξίας.

Ήταν το 1941 όταν η φωνή της αφέθηκε ελεύθερη για να μιλήσει από το ραδιόφωνο, στις γυναίκες του Λένινγκραντ και να τις εμψυχώσει ν’ αντισταθούν στο Γερμανό πολιορκητή.
Σπουδαίες προσωπικότητες, ποιητές και ζωγράφοι περιέβαλαν την Άννα Αχμάτοβα με τη λατρεία που ταιριάζει στις δυνατές ποιητικές μορφές, ιδιαίτερα όταν αυτές έχουν το αισθαντικό πρόσωπο μιας όμορφης γυναίκας.
Ο ποιητής Νικολάι Γκουμίλιεφ, ήταν ο πρώτος σύζυγός της.
Το 1921 εκτελείται με την κατηγορία της συνωμοσίας εναντίον της κυβέρνησης.
Μαζί του είχε αποκτήσει ένα γιο, τον Λεβ.
Το παιδί, παρά τις αντιρρήσεις της Αχμάτοβα, μεγάλωσε με τη μητέρα του πατέρα του.
Η ίδια, διατύπωσε πικρά τη στενοχώρια της:” H μητρότητα είναι ένα λαμπρό μαρτύριο κι εγώ δεν ήμουν άξια γι’ αυτό.”
Ο γιος της μετά την ενηλικίωσή του, συλλαμβάνεται και φυλακίζεται πολλές φορές.
Στο αριστουργηματικό έργο της, “Ρέκβιεμ”, καταθέτει τον πόνο της μάνας και της γυναίκας που ζει το χωρισμό της φυλακής.
Το 1987 δημοσιεύεται ολόκληρο στη Ρωσία, ενώ μέχρι τότε κυκλοφορεί παράνομα από χέρι σε χέρι.
Μπορεί να έκανε τρεις γάμους, ωστόσο έζησε για πολλά χρόνια μόνη της.
Το 1946, αφού διαγράφηκε από την Ένωση Συγγραφέων, άρχισε να ζει αποκλειστικά από τη φροντίδα των φίλων της, καθώς δεν είχε κανένα έσοδο.
Η άνοδος του Χρουστσόφ στην εξουσία, σήμανε μια νέα εποχή για την ποιήτρια.
Η συνάντηση που ήταν καθοριστική για τα τελευταία είκοσι χρόνια της ζωής της, ήταν αυτή με το συγγραφέα- διπλωμάτη Αιζάϊα Μπέρλιν.
Γνωρίστηκαν ένα βράδυ του 1945.
Το πέρασαν μαζί, μιλώντας χωρίς να αγγιχτούν.
Από τότε δεν ξανασυναντήθηκαν, παρά μόνο το 1965, στην Οξφόρδη, όταν η Αχμάτοβα ταξίδεψε εκτός Σοβιετικής Ένωσης για πρώτη φορά ύστερα από πενήντα χρόνια, για ν’ ανακηρυχτεί επίτιμος διδάκτωρ.
Η συγγραφέας, βλέποντας τις πολυτελείς συνθήκες ζωής του Μπέρλιν και της γυναίκας του, έγραψε :
” Δεν οδηγεί σε μυστική σκηνή… Αυτή η φλεγόμενη γέφυρα… Αυτόν τον οδηγεί σ’ ένα χρυσό κλουβί… Σ’ ένα κόκκινο ικρίωμα, εκείνη…”.
Αφού πέρασε ένας χρόνος, το 1966, η μεγάλη Ρωσίδα ποιήτρια φεύγει από τη ζωή..
Ενταφιάζεται στο κοιμητήρι του Κομαρόβο, δίπλα στην πόλη με τα τρία ονόματα – Αγία Πετρούπολη, Λένινγκραντ, Πέτρογκραντ-…
Την πόλη που η Αχμάτοβα, συνδέθηκε και λάτρεψε..

Προηγούμενο άρθροΔΟΛΟΦΟΝΙΑ ΜΕ..ΣΚΟΡΔΟ
Επόμενο άρθροΗ ψυχή και το σώμα (Teströl és lélekröl)
ΚΑΡΥ ΓΚΛΕΖΑΚΟΥ
Είμαι δημοσιογράφος από πάντα. Και θα παραμείνω μέχρι τελευταίας πνοής. Εντάξει έκανα σύνταξη κι εκφώνηση δελτίων ειδήσεων σε ραδιόφωνα και τηλεοράσεις, έκανα την αρχισυντάκτρια και τη ρεπόρτερ, έκανα τη διευθύντρια και μ' επιτυχία αλλά τι τα θες μάνα μου, ούτε λεφτά έβγαλα ούτε γκόμενο πρόλαβα να καπαρώσω.. Το να γράφω ήταν ψυχανάλυση, τρόπος διαφυγής από τον κόσμο του "αλλού ντ' αλλού" . Απεχθάνομαι τα πρέπει και τους κανόνες, αγανακτώ με τους ατσαλάκωτους ανθρώπους, τους φλύαρους, με μακιγιαρισμένες συμπεριφορές και ζωές. Έχω ψύχωση με τα σκυλιά κι ενίοτε είμαι κυκλοθυμική. Αλήθεια είναι, ότι πραγματικά δυνατός είναι αυτός που παραδέχεται τις αδυναμίες του. Το σημαντικότερο προσόν είναι να διαφέρεις από την μάζα, χωρίς όμως να την περιφρονείς.. Το' χεις;