Κοινοποιησεις

Αναγνωρισμένα διεθνώς για την ιδιαίτερη αρχιτεκτονική και αισθητική τους αξία,
τα Ξενοδοχεία «ΞΕΝΙΑ», ήταν μέρος ενός κρατικού προγράμματος που αποσκοπούσε στην ανάδειξη του φυσικού κάλλους της Ελλάδας σε παγκόσμιο επίπεδο, υπό την εποπτεία του – νεοσύσταστου το 1950 – Ε.Ο.Τ.

Αποτέλεσαν το βασικό όχημα για την τουριστική ανάπτυξη και τον εκμοντερνισμό της χώρας, συμβάλλοντας σε πολύ μεγάλο βαθμό στη διαφήμιση της φιλοξενίας και του ήλιου της Ελλάδας, καθώς σύμφωνα με το σχέδιο Μάρσαλ, ο τουρισμός έπρεπε να αποτελεί μία από τις κινητήριες δυνάμεις για την ανάκαμψη της οικονομίας.

Το πρόγραμμα τέθηκε σε λειτουργία από το 1953 έως το 1967 (αμέσως πριν την άνοδο της Χούντας).
Το Project, προανήγγειλε μια σειρά ξενοδοχειακών εγκαταστάσεων (ξενοδοχεία, μοτέλ, τουριστικά περίπτερα και οργανωμένες πλαζ), κατά μήκος των Εθνικών Οδών, Αρχαιολογικών Χώρων ή σημείων εξαίρετου φυσικού κάλλους.

Η εφαρμογή του, μετέφερε την εικόνα της Ελλάδας σε όλη την Υφήλιο.

To ΞΕΝΙΑ του Βόλου

Για τα ΞΕΝΙΑ, δόθηκαν άδειες οικοδόμησης, στα πιο απίθανα μέρη της Ελλάδας. Από αρχαιολογικούς χώρους όπως η Ακροναυπλία, μέχρι παραλίες, όπως το Παλιούρι στη Χαλκιδική, και δασικές εκτάσεις όπως αυτή της Βυτίνας.

Το παράδειγμα του ΞΕΝΙΑ Ναυπλίου, είναι χαρακτηριστικό για τη φιλοσοφία του σχεδιασμού: από τη μια πλευρά αγναντεύει τον αργολικό κόλπο και από την άλλη απλώνεται στα «πόδια» του η υπέροχη παλιά πόλη.

Για έναν τουρίστα, ήταν δίλημμα ποιο δωμάτιο να πρωτοδιαλέξει.

Επικεφαλής της ομάδας των αρχιτεκτόνων που ανέλαβαν την υλοποίηση του σχεδίου κατασκευής ήταν ο Άρης Κωνσταντινίδης, ένας από τους σημαντικότερους αρχιτέκτονες της μεταπολεμικής Ελλάδας.

Τα Ξενία που κατασκεύασε ο ίδιος, αλλά και οι αρχιτέκτονες της ομάδας του, όπως ο Φ. Βώκος, ο Γ. Νικολετόπουλος, ο Χ. Σφαέλλος, είναι μοναδικά, καθώς το ενιαίο σκεπτικό της δημιουργίας τους σε σχέση με την επιλεγμένη χρήση των υλικών, την ιδανική χωροθέτηση και την αρμονία με το περιβάλλον, τα καθιστούν παραδείγματα μελέτης για τους σπουδαστές αρχιτεκτονικής.

Μάλιστα, διεθνώς μέσα από δημοσιεύσεις σε βιβλία και περιοδικά αρχιτεκτονικής, τα Ξενία, θεωρούνται ως «η σημαντικότερη παραγωγή δημόσιων κτιρίων μεταπολεμικά».

Τα Ξενία, σχεδιάστηκαν με τέτοιο τρόπο ώστε οι κοινόχρηστοι χώροι να μπορούν να φιλοξενήσουν μεγαλύτερο αριθμό επισκεπτών από αυτόν τον ενοίκων.
Ήταν λογική της αρχικής σχεδίασης να δέχεται το οίκημα και περαστικούς ή κατοίκους της ευρύτερης περιοχής, στο πλαίσιο της καλύτερης ένταξής του, στο περιβάλλον του.

Ξάνθη

Η ιστορία και το τοπίο ήταν η βάση για την είσοδο σε έναν νέο τομέα της παγκόσμιας οικονομικής δραστηριότητας, τον τουρισμό, στον οποίο η Ελλάδα προοριζόταν να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο.

Τα πρώτα ΞΕΝΙΑ εγκαινιάστηκαν το 1953 σε Δελφούς, Μεσολόγγι και Καστοριά, ενώ αυτό της Άνδρου το 1958 (κεντρική φωτ.) δημιούργησε τομή στη τυπολογία των ξενοδοχείων, που κτίστηκαν μεταγενέστερα.

Το 1960 αρχίζει το 1ο πενταετές πρόγραμμα τουριστικής ανάπτυξης της χώρας.

Βασικές αρχές του η ανάδειξη των μνημείων, αλλά και του φυσικού τοπίου, η ανάπτυξη του θαλάσσιου τουρισμού και η τουριστική ανάπτυξη νέων περιοχών στην ηπειρωτική χώρα.

Η Ελλάδα αρχίζει να προβάλλεται στο εξωτερικό, με αφίσες και διαφημιστικά φυλλάδια επώνυμων καλλιτεχνών.

Σκιάθος

Στην επιδίωξη αυτή ο ρόλος των 44 ξενοδοχειακών μονάδων ΞΕΝΙΑ, που ανεγέρθηκαν συνολικά στην επικράτεια, ήταν κομβικός.

Δυστυχώς όμως, στα τέλη της δεκαετίας του ‘80 το κράτος αποδείχτηκε ανίκανο στο ρόλο του ξενοδόχου.
Οι απαιτήσεις στην τουριστική αγορά διαφοροποιήθηκαν και τα ΞΕΝΙΑ δεν προσαρμόστηκαν ποτέ σε αυτές, παίρνοντας το δρόμο της μιζέριας και της εγκατάλειψης.
Το τελευταίο «Ξενία» υπό κρατική λειτουργία έκλεισε το 1997 στο Παλιούρι.

Σήμερα, αρκετά είναι εγκαταλελειμμένα, ενώ κάποια άλλα έχουν γκρεμιστεί.
Από τα 44, μόνο 11 είναι μισθωμένα και κάποια άλλα έχουν εν μέρει ή εν συνόλω παραχωρηθεί..