Κοινοποιησεις

Αφιέρωμα
Art Brut – Ωμή Τέχνη
από την Villy Calliga

ΣΤΗΛΗ ΑΛΑΤΟΣ

 

COVER Henry Darger.jpg

Ωμή Τέχνη: «Η τέχνη που δεν πάει να κοιμηθεί σε στρωμένα για αυτή, κρεβάτια»

Art Brut- Ωμή Τέχνη. Η τέχνη που κατά τον Dubuffet «δεν πάει να κοιμηθεί σε στρωμένα για αυτή κρεβάτια. Σώζετε ευθύς όταν προφέρουν το όνομα της. Αυτό που αγαπάει είναι το ινκόγκνιτο. Οι καλύτερες στιγμές της είναι όταν ξεχνάει πως ονομάζεται»

01_Armand Schulthess.png (Armand Schulthess)

Το 1940 ο ζωγράφος Jean Dubuffer εισάγει τον όρο Art Brut για να χαρακτηρίσει εικαστικές δημιουργίες ψυχασθενών.

Δεν ήταν ο πρώτος που είχε εκδηλώσει ενδιαφέρον για τις δημιουργίες έγκλειστων σε ιδρύματα και ψυχιατρεία αλλά ήταν αυτός που έβγαλε τα έργα τους από τους θαλάμους και τα έκανε γνωστά στο ευρύ κοινό.

02_Giovani Bosco.jpg(Giovani Bosco)

Ο εικοστός αιώνας γεννά τον κονστρουκτιβισμό, τον ντανταϊσμό, τον κυβισμό, τον φουτουρισμό. Οι καλλιτέχνες αρχίζουν να απορρίπτουν τις καθιερωμένες αξίες και να απομακρύνονται από τις φόρμες του παρελθόντος. Μέσα σε αυτό το γενικότερο κλίμα ο Dubuffer το 1945, δημιουργεί με άλλους καλλιτέχνες, μεταξύ των οποίων και ο ντανταϊστής Marcel Duchamp, την Εταιρεία Ωμής Τέχνης.

03_Sylvain Fusco .png(Sylvain Fusco)

Αρχίζουν να συλλέγουν εικαστικές δημιουργίες ψυχασθενών και δημιουργούν την Collection de l’Art Brut. Μια συλλογή από έργα ωμής τέχνης, με την έννοια της ακατέργαστης από Σχολές Καλών Τεχνών, της ανεπεξέργαστης από γκαλερί και μουσεία.

04_Bernadette Τouilleux.jpg (Bernadette Touilleux)

Παρόλο που έχουν χρησιμοποιηθεί αρκετοί όροι για να περιγράψουν την τέχνη εκτός κυρίαρχης κουλτούρας που αρκετές φορές αλληλοκαλύπτονται (όπως ο όρος Outsider Art – Τέχνη του Περιθωρίου που εισήγαγε τo 1972 ο κριτικός τέχνης Roger Cardinal), αυστηρά μιλώντας, ο όρος Art Brut αναφέρεται μόνο στην Collection de l’Art Brut.

05_Vahan Poladian.jpg (Vahan Poladian)

Η Ωμή Τέχνη δεν έχει έχει καμία σχέση με τους καθιερωμένους κανόνες αισθητικής, βρίσκεται εκτός κανόνων και  κοινωνίας γιατί και οι δημιουργοί της βρίσκονται κυριολεκτικά και ολοκληρωτικά εκτός αυτών.

06_Yves - Jules Fleuri.jpg (Yves – Jules Fleuri)

Είναι αποτέλεσμα πυρετικής έντασης, καθαρής δημιουργικής παρόρμησης και αυθεντικής έμπνευσης ανεπηρέαστης από τους καλλιτεχνικές τάσεις, ρεύματα και σχολές, απομακρυσμένης από καλλιτεχνικούς κύκλους, απρόσβλητης από την κυρίαρχη κουλτούρα.

07_Giovani di Curzio .png(Giovani di Curzio)

Οι δημιουργοί χρησιμοποιούν πρωτότυπα υλικά, δικής τους έμπνευσης τεχνικές, τα έργα τους αντικατροπτρίζουν τον διαταραγμένο ψυχισμό τους, τον περίπλοκο φανταστικό κόσμο τους, τις φοβίες και την αγωνία που τους κατατρέχει, την αδυναμία προσαρμογής τους στην πραγματικότητα. Είναι η τέχνη στην πιο πρωτόγονη μορφή της όπως είναι και η τέχνη των παιδιών.

08_Paul Amar.png (Paul Amar)

Οι δημιουργοί της Art Brut είναι σε αποκλεισμό, σε κοινωνική απομόνωση ή όπως έλεγε ο Dubuffet «εκεί που οι έγνοιες του ανταγωνισμού, της αναγνώρισης και της κοινωνικής ανόδου δεν παρεμβαίνουν. Και εξαιτίας αυτών των χαρακτηριστικών είναι έργα πιο πολύτιμα από τα έργα των επαγγελματιών. Μετά από την εξοικείωση με αυτά τα άνθη ενός εκστατικού δημιουργικού πυρετού, τον οποίον έζησαν τόσο βαθιά και τόσο έντονα οι δημιουργοί τους, δεν μπορούμε παρά να νιώσουμε ότι σε σχέση με αυτά τα έργα, η κουλτούρα στο σύνολο της μοιάζει να είναι το παιχνίδι μιας μάταιης κοινωνίας, μια παραστρατισμένη παρέλαση».

09_Ted Gordon .jpg (Ted Gordon)

Το 1964 o Dubuffer ξεκινάει τη δημοσίευση των φυλλαδίων της Art Brut και συντάσσει ο ίδιος τις πρώτες οκτώ εκδόσεις. Το 1971 δωρίζει την Collection de l’Art Brut στο δήμο της Λωζάνης και έκτοτε η σειρά φυλλαδίων συνεχίζεται από το μουσείο, που δημιουργήθηκε για να την φιλοξενεί τη συλλογή.

10_Augustin Lesage.png (Augustin Lesage)

11_Eugene Von Bruenchenhein .jpg(Eugene Von Bruenchenhein)

12_Guy Brunet.jpg (Guy Brunet)

13_Helga Goetze.png
(Helga Goetze)

14_Carlo.jpg(Carlo)

Στο ρόστερ του  μουσείου, το 1971, αρχικά περιλαμβάνονταν 5.000 έργα 133 δημιουργών.

Σήμερα αριθμεί περισσότερα από 400 ονόματα ενώ η μόνιμη έκθεση περιλαμβάνει πάνω από 700 έργα από 60 περίπου δημιουργούς.

15 (1).jpg Αν και η Art Brut, στην πορεία του χρόνου εξελίχθηκε σε επιτυχημένο εμπορικά είδος και ο όρος πολλές φορές χρησιμοποιήθηκε καταχρηστικά, για τον Jean Dubuffet αποτελούσε το αντίδοτο της κυρίαρχης εικαστικής κουλτούρας.

Τέχνη ανένταχτη, ανυπόταχτη και παραληρηματικά αυθεντική, όπως είναι και οι δημιουργοί της.

16_ Jean Dubuffet.jpg (Jean Dubuffet)